Satış ve Tanıtım Elemanı Tam Zamanlı Olmak Zorunda mı? Yönetmelik Ne Diyor, İl Sağlık Müdürlükleri Ne İstiyor? (ÜTS Kayıt Öncesi Personel Planlaması)

Soru neden bu kadar sık soruluyor?

Yetki belgesi başvurusunda en çok tartışılan konulardan biri satış ve tanıtım elemanının (STE) çalışma şeklidir. Firmalar “yarı zamanlı olabilir mi, başka yerde sigortalıysa olur mu” diye sorar; müdürlükler ise çoğu zaman “tam zamanlı olacak” der. Cevap iki katmanlıdır: Yönetmelik ne diyor ve uygulama ne yapıyor. İkisini ayırmadan doğru karar veremezsiniz.

Yönetmelik: “tam zamanlı” diye bir şart yok

Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği’nde “tam zamanlı” ifadesi hiçbir maddede geçmez. Satış ve tanıtım elemanı tanımı yalnız belgeye bağlanmıştır: “Satış ve tanıtım elemanı: Satış merkezindeki cihazların satış ve tanıtımını yapan çalışma belgesi düzenlenmiş kişiyi” (Md. 4).

Asgari sayı ve nitelik hükmü de çalışma süresinden söz etmez:

“MADDE 11 – (1) Satış merkezlerinde en az bir tane olmak üzere faaliyetlerin gerektirdiği kadar satış ve tanıtım elemanı bulundurulur. Müdürlük tarafından çalışma belgesi ile kimlik kartı düzenlenmiş satış ve tanıtım elemanları Kurumun elektronik sistemine kaydedilir.”

“(2) Satış ve tanıtım elemanının en az ön lisans seviyesinde meslekî eğitim ve öğretim veren yüksekokullardan mezun veya bu konuda yurt dışındaki bir eğitim ve öğretim kurumundan mezun olup diplomalarının denkliği yetkili mercilerce kabul edilmiş olması gerekir.”

Yönetmelik’te personelin merkezde fiilen bulunmasına ilişkin tek hüküm şudur:

“MADDE 9 – (5) Satış merkezleri bireysel kullanıma ve doğrudan bireysel kullanıcıya yönelik cihaz satışı yapan bir merkez ise, müdürlük tarafından çalışma belgesi ile belgelendirilmiş en az bir personeli çalışma saatleri içerisinde merkezde bulundurur.”

Bu hüküm iki koşula bağlıdır: merkez bireysel kullanıcıya doğrudan satış yapıyor olmalı ve merkezde çalışma saatleri boyunca belgeli en az bir personel (sorumlu müdür de belgeli personeldir) bulunmalıdır. Yalnız sağlık kuruluşlarına, bayilere ve kurumlara satış yapan bir merkez için bu yükümlülük doğmaz. Aynı ayrım alan şartında da vardır: “MADDE 14 – (2) Satış merkezi, bireysel kullanıma ve doğrudan bireysel kullanıcıya yönelik cihaz satışı yapan bir merkez ise çalışma alanı 25 m²’den az olamaz.”

TİTCK kılavuzu: çalışma belgesi yeterlilik belgesine bağlı

TİTCK’nın uygulama kılavuzu (TCS-KLVZ-08, Rev. 2) çalışma belgesini tek koşula bağlar: “MADDE 6 – (1) Tıbbi cihaz satış merkezinde çalışacak sorumlu müdüre, satış ve tanıtım elemanına ve gerekli olduğu hallerde klinik destek elemanına ait yeterlilik belgeleri müdürlüğe ibraz edilir. (2) Yeterlilik belgeleri ibraz edilen kişilere müdürlük tarafından Ek-3, Ek-4 ve Ek-5’te yer alan çalışma belgelerinden ilgili olanı düzenlenir.”

Kılavuzun Ek-1 başvuru dilekçesindeki ek listesi de Yönetmelik Md. 5/2 belgelerinden ibarettir; SGK belgesi veya çalışma süresi beyanı yer almaz. Yani Bakanlık düzeyindeki metinlerde “tam zamanlı” ya da “SGK’lı” şartı yoktur.

Uygulama: SGK işe giriş bildirgesi ve bazı ilçelerde “tam zamanlı”

İl sağlık müdürlükleri, personelin gerçekten o merkezde çalıştığını görmek için SGK belgesi ister. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’nün hizmet standartlarında yetki belgesi başvurusu ve STE başlayışı için istenen belge “SGK İşe Giriş Bildirgesi (Çalışma Belgesi düzenlenecek personel için)” şeklindedir; “tam zamanlı” ibaresi tabloda yoktur.

Bazı ilçe müdürlükleri daha ileri gider. Çankaya İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün 2026 tarihli belgesi: “Firma sahip ve ortaklarının harici tüm personelin SGK kayıtlarının yapılması ve özellikle belgeli personelin (SM, STE, KDE) aynı firmada tam zamanlı sigortalı olması gerekmektedir. Farklı firmadan SGK kaydı olan çalışanlara sistem kayıt izni vermemektedir.” Aynı belge, formun “Sadece” Çankaya prosedürünü içerdiğini ve “farklı ilçelerde farklı form ve uygulamalar olabilir” diye not düşer.

Buradaki ikinci cümle önemlidir: müdürlük, engeli Yönetmelik’e değil sisteme bağlamaktadır. EKİP-STY personel başlayışında Bakanlık kılavuzu “Kişiye ait sertifika bilgisi sistemde kontrol edilmektedir.” der; bazı müdürlükler SGK kaydının da sistemce kontrol edildiğini bildirmektedir. Yönetmelik’te olmayan bir şartın sistem davranışıyla fiilen uygulanması, hukuken tartışmaya açık olsa da başvuru sahibinin karşılaştığı gerçeklik budur.

Bu iki katmanı nasıl birleştirirsiniz?

1. İlinizin standardını okuyun. İl sağlık müdürlüğü hizmet standartları ve varsa ilçe müdürlüğünün belge listesi başvurudan önce incelenmelidir. Standartta yalnız “SGK işe giriş bildirgesi” yazıyorsa, kısmi süreli sözleşme ve buna uygun SGK bildirimi Yönetmelik’e aykırı değildir.

2. Eksiklik bildirimini yazılı isteyin. Yönetmelik Md. 6/1: “Başvuruda eksiklik varsa satış merkezine yazılı olarak bildirilir.” “Tam zamanlı olacak” sözü yazılı bildirime dönüşürse dayanağı da yazılır; dayanak “sistem” ise bunu Bakanlık nezdinde sorgulamak mümkündür.

3. Risk almak istemiyorsanız SGK kaydı yalnız o merkezde olan bir satış ve tanıtım elemanıyla başvurun. Yetki belgesi süreci uzarken ilkeyi tartışmak çoğu firma için iyi bir ticari karar değildir.

4. Sorumlu müdür ile STE aynı kişi olamaz. Yönetmelik iki ayrı personel öngörür (Md. 10 ve 11); belgeler ayrı ayrı düzenlenir.

Ayrılış ve yerine görevlendirme süreleri

Personel planı yaparken Yönetmelik’in ayrılış hükmünü de bilin:

“MADDE 11 – (6) Satış merkezinde satış ve tanıtım elemanı olarak bir kişi görev yapmaktayken bu satış ve tanıtım elemanının görevine son verilmesi, istifası, satış ve tanıtım elemanı olarak görev yapmayı haiz şartları herhangi bir şekilde kaybetmesi durumunda, böyle bir durumunun ortaya çıkmasından itibaren on iş günü, kişinin vefatı halinde ise yirmi iş günü içerisinde satış merkezinin müdürlüğe bildirimde bulunması gerekir. Söz konusu durumun tespitinden itibaren en geç altmış iş günü içerisinde de yeni bir satış ve tanıtım elemanının görevlendirilmesi zorunludur.”

Tek STE ile çalışan bir merkezde ayrılış, faaliyetin geçici durdurulması riskini doğurur; ikinci bir belgeli personel bulundurmak pratik bir güvencedir.

ÜTS bağlantısı

Çalışma belgesi düzenlenen STE’ler “Kurumun elektronik sistemine kaydedilir” (Md. 11/1). Yetki belgesi sonrası ÜTS firma kaydında personel ve belge bilgileri tutarlı olmalıdır; personel değişikliğinde hem il sağlık müdürlüğü bildirimi hem ÜTS güncellemesi yapılır. Medex Kurumsal Tıbbi Cihaz ÜTS Kayıt Danışmanlığı, personel planını Yönetmelik ve il standardına göre kurar, başvuru dosyasını buna göre hazırlar ve ÜTS tarafındaki kayıtları günceller.

Personel planınızı Yönetmelik’e ve ilinizin standardına göre kurmak, sonra ÜTS kaydını hatasız tamamlamak için Medex Kurumsal Tıbbi Cihaz ÜTS Kayıt Danışmanlığı ile görüşün.

Kaynaklar (resmî)

• Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliği, Md. 4, 6, 9, 10, 11, 14 — mevzuat.gov.tr

• TİTCK, TCS-KLVZ-08 Rev. 2 Kılavuz, Md. 6 ve Ek-1 — titck.gov.tr

• İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Hizmet Standartları, Tıbbi Cihaz ve Biyomedikal Birimi — ismhs.istanbulsaglik.gov.tr

• Çankaya İlçe Sağlık Müdürlüğü, TCSM Yetki Belgesi (İlk) Müracaatında İstenen Belgeler (2026) — dosyaism.saglik.gov.tr

• SBSGM, EKİP-STY TCSM Mesul Müdür Kullanıcı Kılavuzu — Sağlık Bakanlığı