İtfaiye Raporu Kimden İstenir? İş Hanı ve Çarşılarda Münferit Rapor Aranmaması
Güncelleme tarihi: 18 Eyl
İş merkezlerinde ofis kiralayarak ruhsat başvurusu yapan işletmelerden, binanın tamamına ilişkin eksiklikler gerekçe gösterilerek münferit itfaiye raporu istenmesine uygulamada sık rastlanmaktadır. Bu uygulamanın mevzuatta dayanağı yoktur: 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, itfaiye raporu istenebilecek işyerlerini sayarak belirlemiş; iş hanı, çarşı ve benzeri yerlerde raporun bina yönetimince alınacağını açıkça düzenlemiştir. Bu yazıda ilgili hükümler ve başvuranın hakları, tıbbi cihaz satış merkezi ruhsatı ve ÜTS kaydı öncesindeki aşama dikkate alınarak açıklanmaktadır.
İçindekiler
Rapor herkesten istenmez: sınırlı sayım
2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin (h) bendi, itfaiye raporu gereken işyerlerini tek tek sayar:
"Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri; patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddelerin üretildiği, satıldığı ve depolandığı işyerleri; otuz kişiden fazla çalışanın bulunduğu her türlü işyerleri, ana giriş kapıları dışında cadde ve sokağa doğrudan bağlantısı olmayan ve birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerinin alındığını gösteren itfaiye raporunun alınması, diğer işyerlerinde ise yangına karşı gerekli tedbirlerin alınmış olması" (m.5/1-h)
Hükmün uygulamadaki anlamı şudur: işyeri umuma açık istirahat ve eğlence yeri değilse; patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı madde üretilen, satılan veya depolanan bir yer değilse; otuz kişiden fazla çalışanı yoksa ve cadde veya sokağa doğrudan bağlantısı varsa, itfaiye raporu istenmesinin dayanağı bulunmamaktadır; yangına karşı gerekli tedbirlerin alınmış olması yeterlidir. Bu bir yorum değil, bendin kendi ifadesidir.
İş hanı ve çarşılarda raporu bina yönetimi alır
İşyerinin bir iş hanı, çarşı veya iş merkezi içinde bulunması hâli, 2012 yılında maddeye eklenen fıkrayla ayrıca düzenlenmiştir:
"Birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerin alındığını gösteren itfaiye raporu bu binaların yönetimi tarafından alınır ve yapıda değişiklik olmadığı sürece buralardaki işyerleri için ayrıca münferit itfaiye raporu aranmaz. Yangın tedbirlerini etkileyecek şekilde yapıda değişiklik yapılması durumunda yalnızca yapısında değişiklik yapılan işyerinin sahibinden münferit itfaiye raporu istenir." (m.5, Ek fıkra: 12/3/2012-2012/2958 K.)
Hüküm açıktır: binanın yangın güvenliğine ilişkin itfaiye raporu bina yönetimi tarafından alınır ve bina içindeki işyerlerinden ayrıca münferit rapor aranmaz. Tek istisna, kendi biriminde yangın tedbirlerini etkileyecek yapısal değişiklik yapan işyeridir; bu durumda dahi rapor yalnızca değişikliği yapan işyerinden istenir.
Bina genelindeki yükümlülüğün kiracıya yüklenmesi
Uygulamada kiracının ruhsat dosyasının, binanın geneline ilişkin bir eksiklik gerekçesiyle bekletildiği; kiracıdan binanın projesini temin etmesinin, kurumlar arasında evrak taşımasının ve hatta binanın ortak tesisat eksikliklerini gidermesinin beklendiği görülmektedir. Bu, mevzuatın bina sahibine ve yönetimine yüklediği yükümlülüğün kiracıya aktarılması anlamına gelir ve mevzuatta karşılığı yoktur.
Kurumlar arası görüş ve belge yazışmaları da başvuranın yükümlülüğü değildir. 2009/15169 sayılı Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik, idarelerin birbirinden belge taleplerini en geç beş gün, bilgi ve görüş taleplerini en geç on beş gün içinde karşılamasını öngörür (m.11). İki kamu kurumu arasındaki bir yazının aylarca beklemesinin mevzuatta dayanağı bulunmamaktadır.
İtfaiye raporunun ibraz edilememesine bağlı en ağır yaptırım rejimi (süre verilmesi ve süre sonunda faaliyetten men ile ruhsat iptali) mevzuata yalnızca konaklama yerleri (otel, pansiyon ve benzerleri) için girmiştir (2005/9207, Geçici Madde 9). Bu rejimin diğer işyeri türlerine kıyasen genişletilmesi mümkün değildir; istisnalar dar yorumlanır.
İzlenecek usul
İtfaiye raporu istendiğinde talebin dayandığı bent yazılı olarak sorulmalı ve yazılı cevap istenmelidir. İşyeri m.5/1-h'de sayılan dört gruptan hiçbirine girmiyorsa bu husus dilekçede bentleriyle gösterilmelidir. İşyeri bir iş hanında ise 2012 tarihli ek fıkra dilekçeye aynen alınmalı ve iki talep birbirinden ayrılmalıdır: ruhsat dosyasının işyerinin kendi biriminin uygunluğu üzerinden sonuçlandırılması ve bina geneline ilişkin tespitlerin muhatabı olan bina yönetimine bildirilmesi. Bina yönetiminden sorumluluğu üstlendiğine dair yazı alınması süreci hızlandırır.
Yangın güvenliği kurallarının gevşetilmesi söz konusu değildir; talep edilen, kuralın yazıldığı şekilde uygulanmasıdır: doğru tedbir, doğru muhatap ve doğru süre.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık değildir. Madde metinleri, 2005/9207 sayılı Yönetmelik'in güncel konsolide metninden alınmıştır.
