ÜTS Kaydında GTİP Kodu: 12 Hanenin Anlamı ve Zorunlu Alan Kuralları
Güncelleme tarihi: 19 saat önce
ÖZET
GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), Türkiye’de ithalat ve ihracat işlemlerinde kullanılan 12 haneli ürün tanımlama sistemidir. ÜTS’de “İthal” olarak kaydedilen her tıbbi cihaz için GTİP numarası seçilmesi zorunludur. Aynı kod, tıbbi cihazların ithalat denetiminde hangi ürünlerin denetime tabi olduğunu da belirler.
Bu rehberde GTİP’in yapısını, ÜTS ürün kaydındaki yerini, kod sistemde yoksa ne yapılacağını ve ithalat denetimiyle bağlantısını anlatıyoruz.
İthal ürünlerinizin ÜTS kaydı ve GTİP alanının doğru doldurulması için: Tıbbi Cihaz ÜTS Kayıt Danışmanlığı
İçindekiler
1. GTİP Kodu Nedir?
GTİP, Türkiye’de ithalat ve ihracat işlemlerinde kullanılan 12 haneli ürün tanımlama sistemidir. Hem ticari sınıflandırma hem vergi hesaplaması bu koda dayanır. ÜTS Kayıt Kılavuzu (TCKKD-KLVZ-03) da kısaltmayı Madde 4’te “Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu” olarak tanımlar.
2. 12 Hanenin Anlamı
Haneler | Açıklama | Dayanak |
1-6 | HS Kodu, uluslararası Armonize Sistem | Dünya Gümrük Örgütü (WCO) |
7-8 | CN Kodu, AB Kombine Nomanklatürü | Avrupa Birliği |
9-10 | Millî alt pozisyonlar | Türkiye Gümrük Tarife Cetveli |
11-12 | İstatistik amaçlı alt kod | TÜİK / Ticaret Bakanlığı |
Ticaret Bakanlığı’nın Gümrük İşlemleri SSS bölümünde bu yapı şöyle açıklanır: kodun ilk 6 rakamı Dünya Gümrük Örgütü’ne üye tüm ülkelerce kullanılan Armonize Sistem kodunu, 7-8 inci rakamları AB ülkelerince kullanılan Kombine Nomanklatür kodunu, 9-10 uncu rakamları farklı vergi uygulamaları nedeniyle açılan pozisyonları, 11-12 nci rakamlar ise istatistik kodlarını gösterir.
Pratik sonucu şudur: ilk altı hane uluslararası olarak sabittir, son dört hane Türkiye’ye özgüdür. Yurt dışındaki üreticinin verdiği HS kodu doğru olabilir ama Türkiye’deki tam GTİP’i vermez.
3. ÜTS Ürün Kaydında GTİP Numarası
GTİP alanı, ürün kaydında “İthal/İmal Bilgileri” başlığı altındadır ve cihaz “İthal” olarak işaretlendiğinde zorunlu hale gelir. ÜTS Kayıt Kılavuzu Madde 27’nin üçüncü fıkrası (MDR kapsamındaki cihazlar):
“Cihazın bağlı olduğu uygunluk beyanını düzenleyen imalatçı firma (yasal imalatçı) Türkiye’de yerleşik ise bu alan “İmal” olarak seçilir. Cihazın bağlı olduğu uygunluk beyanını düzenleyen imalatçı firma (yasal imalatçı) Türkiye’de yer almıyorsa (yabancı imalatçı ise), bu alan “İthal” olarak seçilir.”
“Bu alan “İthal” olarak seçildiyse, ÜTS kayıt ekranında ortaya çıkan ve bu fıkranın (c) ve (ç) bentlerinde bahsedilen “İthal Edilen Ülke” ve “GTİP Numarası” alanlarının doldurulması zorunludur.”
“Cihaza ait GTİP numarası bu alanda seçilir.”
Eski tıbbi cihaz direktifleri kapsamındaki kayıtlarda aynı kural Kılavuzun 25 inci maddesinde yer alır. İthal ürün kaydının diğer alanları için ithal tıbbi cihaz ÜTS kaydı sayfamıza bakabilirsiniz.
4. GTİP Numarası ÜTS’de Yoksa
Listede bulunmayan kod için ÜTS’de talep oluşturulur. Kılavuz Madde 27’nin üçüncü fıkrası, (ç) bendi:
“Cihaza ait GTİP numarası sistemde yok ise ÜTS’deki “Talep Bildir” ekranında “GTİP Kodu Ekleme” talep alanı seçilerek, söz konusu GTİP numarasının eklenmesi hususunda talep oluşturulabilir. Talebin uygun görülmesi durumunda, bu alana ilgili GTİP numarası seçenek olarak eklenir.”
5. GTİP ve Tıbbi Cihaz İthalat Denetimi
Tıbbi cihazların ithalatta denetimi, Tıbbi Cihazların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/16) ile yapılır ve kapsam GTİP üzerinden belirlenir. Tebliğin Madde 1’i:
“Bu Tebliğin amacı, Ek-1’de yer alan ürünlerin, ithalatta 2/6/2021 tarihli ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ve 2/6/2021 tarihli ve 31499 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliğine uygunluğunun denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
Ek-1 listesi GTİP ve madde adıyla düzenlenmiştir. Denetim TAREKS üzerinden yürür (Madde 4):
“Tıbbi cihazların ithalat denetimiyle ilgili tüm işlemler, TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır.”
Sonradan yapılan kontrol için Madde 12’nin dördüncü fıkrası:
“İthal edilmiş ürünün GTİP’inin Ek-1’de yer aldığının sonradan yapılan kontrol neticesinde tespit edilmesi halinde, ilgili gümrük idaresi söz konusu tespiti Sağlık Bakanlığına bildirir. İlgili Bakanlık tarafından ürünün güvenli olmadığının belirlenerek gümrük idaresine iletilmesi hâlinde, söz konusu ürünlerin uygunluk değerlendirmesi olumsuz sonuçlanmış addedilir.”
TAREKS süreci için tıbbi cihaz ithalatı ve ÜTS kaydı yazımıza bakabilirsiniz.
6. Sık Sorulan Sorular
GTİP kodu nereden öğrenilir?
Ticaret Bakanlığı’nın tarife sorgulama hizmeti üzerinden ürün adıyla sorgulanır. Pozisyondan emin değilseniz Bakanlıktan Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) talep edilebilir.
Üreticinin verdiği HS kodu doğrudan kullanılabilir mi?
Hayır. HS kodu 6 hanedir ve uluslararasıdır; Türkiye’de 12 haneli GTİP gerekir. Son dört hane Türkiye’ye özgüdür.
Yerli üretim cihazda GTİP girilir mi?
Hayır. GTİP alanı, ürün kaydında “İthal/İmal Bilgisi” alanı “İthal” seçildiğinde zorunlu hale gelir.
Aradığım GTİP numarası ÜTS listesinde yoksa ne yaparım?
ÜTS’deki “Talep Bildir” ekranından “GTİP Kodu Ekleme” talebi oluşturulur; talep uygun görülürse kod listeye eklenir.
7. Resmi Kaynaklar
Ticaret Bakanlığı (tarife sorgulama, Gümrük İşlemleri SSS, Bağlayıcı Tarife Bilgisi)
İthal tıbbi cihazlarınızın ÜTS ürün kaydı için: Tıbbi Cihaz ÜTS Kayıt Danışmanlığı
Kaynak: TİTCK, Tıbbi Cihazların Ürün Takip Sistemine Kayıt Süreçlerine İlişkin Kılavuz (TCKKD-KLVZ-03), Madde 4, 25 ve 27; Tıbbi Cihazların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/16), Madde 1, 4 ve 12; Ticaret Bakanlığı Gümrük İşlemleri SSS.
