TİTCK'nın Tıbbi Cihazların Ürün Takip Sistemine Kayıt Süreçlerine İlişkin Kılavuzu, 4 üncü maddesinde MERSİS'i "Merkezi Sicil Kayıt Sistemi" olarak tanımlar. Ticaret Bakanlığının tanıtımına göre MERSİS, iki temel amaca hizmet eden merkezi bir bilgi sistemidir: şirketlerin ve ticari işletmelerin kayıt, değişiklik ve terkin işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesi ile ticaret sicili kayıtlarının depolanıp sunulması; ve tüm tüzel kişiliklerin ve ekonomik birimlerin tekil numaralarla sistemde birleştirilerek kamu kurum ve kuruluşlarının bilgi ihtiyacının karşılanması. Bakanlık, sistemin 28.07.2006 tarihli Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planında yer alan projelerden kaynaklandığını belirtir.
Bakanlığın açıklamasına göre kuruluş, acentelik, birleşme, bölünme, adres değişikliği, tasfiye, terkin, merkez nakli, iflas işlemleri ve defter tasdikleri gibi işlemler bu sistem üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilir.
Neden önemli
MERSİS, tıbbi cihaz mevzuatının kendi sistemi değildir; ancak ÜTS firma kaydının kimlik kaynağıdır. Kılavuzun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre firma kayıtları MERSİS veya VEDOP kaynaklı olarak gerçekleştirilir. Aynı fıkra bir öncelik kuralı da koyar: bir firmanın hem MERSİS hem VEDOP numarası varsa, MERSİS numarası üzerinden işlem yapılır. Eczanelerin firma kayıt işlemleri ise Elektronik Başvuru Sistemi (EBS) kaynaklı olarak yürütülür.
Bunun uygulamadaki karşılığı şudur: ÜTS'ye girilen firma unvanı, adres ve benzeri kimlik bilgileri ÜTS'nin kendi ürettiği veriler değildir. Ticaret sicilinde yanlış ya da güncel olmayan bir bilgi, ÜTS tarafında da yanlış görünür ve düzeltme ticaret sicili tarafında yapılır.
Firma türü ve evrak yükü
Kılavuzun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası, firma türünün MERSİS kaydıyla nasıl ilişkilendiğini gösterir. Firma türü olarak "MERSİS kaydı olan firma" veya "MERSİS kaydı olmayan şahıs firması" seçilmesi hâlinde başvuruda herhangi bir fiziki evrak gerekmez. Firma türü "Adi ortaklık firması" ise firma kayıt işleminin tamamlanabilmesi için EBS üzerinden de firma kayıt başvurusu yapılması gerekir ve şu belgelerin standart dilekçe ekinde Kuruma gönderilmesi istenir:
- Adi ortaklık sözleşmesinin aslı veya noter onaylı örneği.
- Adi ortaklık sözleşmesinde adı geçen kişilerin imza sirkülerinin veya imza beyannamelerinin asılları veya noter onaylı örnekleri.
Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre adi ortaklık türündeki başvuru olumsuz sonuçlanırsa Kuruma gönderilen fiziki evraklar başvuru sahibine üst yazı ile iade edilir; başvuru olumlu sonuçlanırsa evrakların asılları iade edilmez ve Kurum arşivinde saklanır.
Devir ve birleşme
Kılavuzun 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre firma devir ve birleşme işlemlerinde ÜTS faaliyetlerinin devam edebilmesi için ÜTS'de tanımlı imza yetkililerinin ve kullanıcılarının güncellenmesi gerekir. Ticaret sicilinde tamamlanan bir devir, ÜTS tarafındaki yetkilendirmeyi kendiliğinden düzeltmez.
Sık karıştırılan
- VEDOP: Kılavuzda Vergi Daireleri Tam Otomasyon Projesi olarak tanımlanır. ÜTS firma kaydında MERSİS'e alternatif kaynaktır, ancak her ikisi de varsa MERSİS önceliklidir.
- ÇKYS: Sağlık Bakanlığının sistemidir ve satış merkezi ruhsatı tarafını temsil eder. MERSİS ise Ticaret Bakanlığının ticaret sicili sistemidir. İkisi birbirinin yerine geçmez.
- MERSİS numarası ile ÜTS firma kaydı: MERSİS numarasının bulunması ÜTS'ye kayıtlı olmak anlamına gelmez; ÜTS kaydı ayrıca yapılır ve ilgili mevzuatça yetkilendirilmiş olma şartına bağlıdır.
- Vergi numarası ile MERSİS numarası: İkisi ayrı numaralardır ve ÜTS'de farklı kayıt kaynaklarına karşılık gelir.
Kimi ilgilendiriyor: ÜTS'ye firma kaydı yapacak imalatçılar, ithalatçılar, bayiler, ihracatçılar, tıbbi cihaz satış merkezleri, adi ortaklıklar ve şahıs firmaları.
Sık karıştırılır: VEDOP, ÇKYS, vergi numarası ve ÜTS firma kaydının kendisi.
Dayanak: TİTCK Tıbbi Cihazların Ürün Takip Sistemine Kayıt Süreçlerine İlişkin Kılavuz (TCKKD-KLVZ-03), yürürlük 13.05.2026, MADDE 4 ve 5; T.C. Ticaret Bakanlığı Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) tanıtım sayfası (ticaret.gov.tr).