ÜTS
GS1 KURULUŞUNA AİT ÜRÜN NUMARALARINA SAHİP OLAN TIBBİ CİHAZLARA UNİQUE DEVİCE IDENTİFİCATİON (UDI) KURALLARINA UYGUN KAREKOD UYGULANMASI HAKKINDA DUYURU
Bilindiği üzere, 25.05.2017 tarihinde yayımlanarak 26.05.2020 tarihinde yürürlüğe girecek olan 2017/745 sayılı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği doğrultusunda tıbbi cihazların piyasaya arz edilirken ürün üzerinde UDI kurallarına uygun karekod veya lineer barkod oluşturulması gerekmektedir.
2019/ÜTSG-10 Ürün Takip Sistemi Tekil Takip Süreçleri Hakkında Erteleme Duyurusu ile halihazırda tekil takip süreci başlamış olan sınıf III risk düzeyine sahip tıbbi cihazlar ve optik tıbbi cihazlar dışında kalan diğer tıbbi cihazların 01.01.2020 tarihi itibariyle zorunlu olarak tekil takip süreçlerinin başlayacağı ilan edilmiştir.
Özellikle doğrudan vatandaşa satılan tıbbi cihazların dağıtım kanallarındaki yönetiminin daha kolay olması ve geri ödeme süreçlerinin de daha sağlıklı ve izlenebilir olması amacıyla, 01.01.2020 tarihi itibariyle söz konusu ürünlerden UDI kurallarına uygun karekod veya lineer barkod ile piyasaya arz edilenler tercih sebebi olacaktır. Yurt dışından ithal edilen ürünlerin üreticisi tarafından bu gerekliliklerin yerine getirilmemesi halinde ülkemizde piyasaya arz eden ithalatçı firmalar tarafından kutu üzerine UDI kurallarına uygun karekod veya lineer barkod basılarak ürünler piyasaya arz edilebilecektir.
26.05.2020 tarihinde yürürlüğe girecek olan 2017/745 sayılı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği’nde UDI gereklilikleri ile ilgili olarak imalatçı sorumluklarına, UDI atama kuruluşlarına yönelik çeşitli hükümlere yer verilmiş olup; söz konusu hükümlerden UDI tahsis kuruluşlarına ilişkin madde 27(2) hükmünde ;
“Bu Yönetmelik uyarınca UDI’ların belirlenmesi için bir sistem işletmek üzere Komisyon tarafından atanan kuruluş veya kuruluşlar aşağıdaki tüm kriterleri karşılar:
a) Kuruluş, tüzel kişiliği olan bir organizasyondur,
b) Kuruluşun UDI’ların atanmasına yönelik sistemi, bir cihazı bu Yönetmelik’in gereklilikleri uyarınca dağıtımı ve kullanımı boyunca tanımlamaya izin verir,
c) Kuruluşun UDI’ların belirlenmesine yönelik sistemi, ilgili uluslararası standartlara uyar,
ç) Kuruluş, önceden belirlenmiş ve şeffaf koşullar ve şartlar uyarınca ilgili tüm kullanıcılara UDI’ların belirlenmesine yönelik sistemine erişim hakkı verir,
d) Kuruluş;
1) Atanmasından sonra en az 10 (on) yıl için UDI’ların belirlenmesine yönelik sistemini işletmeyi,
2) UDI’ların belirlenmesine yönelik kendi sistemiyle ilgili bilgileri, talep üzerine Komisyon ile Türkiye ve AB üyesi ülkelere sunmayı,
3) Atama kriterlerine ve şartlarına uygun kalmayı görev edinir” ifadesi yer almaktadır.
Söz konusu madde metninde yer alan Kuruluş ifadesine ilişkin Madde 115 (12) de ise “27 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca Komisyon tarafından tahsis kuruluşları atanana kadar, GS1, HIBCC ve ICCBBA’nın tahsis kuruluşu olarak atandığı kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu bağlamda 6 Haziran 2019 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından 2019/939 sayılı “Tıbbi Cihazlar Alanında Eşsiz Cihaz Tanımlayıcılarının (UDI) Tahsisi İçin Sistem Yürütmek Üzere Atanmış Kuruluşların Belirlenmesi” konulu Komisyon Uygulama Kararı yayımlanmış ve GS1 AISBL, Health Industry Business Communications Council (HIBCC), ICCBBA ve Informationsstelle für Arzneispezialitäten — IFA GmbH kuruluşlarının ataması yapılmıştır.
Bu kapsamda öncelikle UDI tahsisi sağlayacak olan kuruluşlardan GS1 AISBL kuruluşuna ait UDI’ya ilişkin kılavuzlar dikkate alınarak karekod oluşturulmasına ilişkin hususlar aşağıda yer almaktadır:
GS1 Barkod Standardı İçin Kriterler
Barkod numarası
Ürünleri dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 basamaktan oluşan numaradır. Ticari ürünün perakende satış noktasında kullanıldığı durumlarda ürün üzerinde EAN-13 barkod alfabesi ile 13 basamaklı olarak yer alır. Bu durumda, 13 basamaklı numaranın basına “0” rakamı getirilerek 14 Basamaklı GTIN oluşturulur. GTIN içeriği 4 bölümden oluşur. Bunlar; ülke kodu, üretici kodu, ürün kodu ve kontrol rakamı seklindedir. Bunlardan ürün kodu alanında yer alacak rakamlar “GTIN Atama Kuralları” gereğince ruhsat/izin sahipleri tarafından belirlenir.
GTIN bilgisini tanımlayan GS1 Uygulama Tanımlayıcısı “01”dir.
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Barkod Numarası (GTIN) | ||
| Uzatma Basamağı | GS1 Firma Öneki Ürün Referansı | Kontrol Basamağı |
01 | 0 | N2 N3 N4 N5 N6 N7 N8 N9 N10 N11 N12 N13 | N14 |
Örnek
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Barkod Numarası (GTIN) | ||
01 | 0 | 869123456789 | 0 |
Seri Numarası
GTIN ile tanımlanan ürünün her bir birimini tanımlamak için kullanılan numaradır. Bir ürün için kullanılan seri numarası, aynı barkod numaralı üründe bir daha kullanılamaz. Seri numarası değişken uzunlukta olup en fazla 20 karakter uzunluğunda olmalıdır. Seri numarası üreticisi tarafından benzersiz olarak belirlenir.
Seri numarasını tanımlayan GS1 Uygulama Tanımlayıcısı “21”dir.
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Seri Numarası |
21 | X1 değişken uzunluk X20 |
Örnek
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Seri Numarası |
21 | 1323424679 |
LOT/Batch Numarası
Üretimde, bir partinin diğer partilerden ayırt edilmesi için kullanılan numaradır. LOT/Batch Numarası değişken uzunlukta olup en fazla 20 karakter uzunluğundadır.
LOT/Batch Numarası bilgisini tanımlayan GS1 Uygulama Tanımlayıcısı “10”dur.
Uygulama tanımlayıcı (AI) | LOT/Batch Numarası |
10 | X1 değişken uzunluk X20 |
Örnek
Uygulama tanımlayıcı (AI) | LOT/Batch Numarası |
10 | X2512061322 |
Üretim Tarihi
Ürünün üretildiği tarihi ifade eder. 6 karakter uzunluğunda sayısal bir veridir. Verinin formatı YYAAGG seklindedir. YY iki basamak olarak Yıl bilgisini, AA iki basamaklı olarak Ay bilgisini DD iki basamak olarak gün bilgisini göstermektedir.
Örneğin 120731; 12: 2012 yılını, 07 Temmuz ayını, 31: o ayın gününü göstermektedir.
Üretim tarihi bilgisini tanımlayan GS1 Uygulama Tanımlayıcısı “11”dir.
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Üretim tarihi | ||
Yıl | Ay | Gün | |
11 | N1 N2 | N3 N4 | N5 N6 |
Örnek
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Üretim tarihi | ||
Yıl | Ay | Gün | |
11 | 12 | 07 | 31 |
Son Kullanma Tarihi
Ürünün son kullanma tarihini ifade eder. 6 karakter uzunluğunda sayısal bir veridir. Verinin formatı YYAAGG seklindedir. YY iki basamak olarak Yıl bilgisini, AA iki basamaklı olarak Ay bilgisini DD iki basamak olarak gün bilgisini göstermektedir.
Örneğin 210731; 21: 2021 yılını, 07 Temmuz ayını, 31: o ayın gününü göstermektedir.
Son kullanma tarihi bilgisini tanımlayan GS1 Uygulama Tanımlayıcısı “17”dir.
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Son kullanma tarihi | ||
Yıl | Ay | Gün | |
17 | N1 N2 | N3 N4 | N5 N6 |
Örnek
Uygulama tanımlayıcı (AI) | Son kullanma tarihi | ||
Yıl | Ay | Gün | |
17 | 21 | 07 | 31 |
Grup Ayracı (FNC1)
GS1 uyumlu sistemler için barkod alfabesindeki karşılığı FNC1 (function1) olan bu karakter, barkod alfabesi içinde birinci ya da ikinci pozisyonda geldiğinde GS1 uyumlu barkod tipini gösterir. Diğer pozisyonlarda geldiğinde ise alan ayracı olarak kullanılan bir karakteri ifade eder. Karekod içinde alan ayraç olarak kullanılan karakter, barkod okuyucu cihazlar tarafından uygulamalara ASCII 29 karakterine çevrilerek aktarılır. Grup ayracı, değişken uzunluklu bir alandan sonra bir alan daha gelecekse bu iki alan arasına konur.
Not: Ürün numarası, üretim tarihi ve/veya son kullanma tarihi, seri numarası ve/veya LOT/Batch numarası UDI formatına uygun basılacak karekodda olması zorunlu olan bilgilerdir. Diğer bilgilerin karekoda basılmak istenmesi halinde GS1 kuruluşunun yayınlamış olduğu kılavuzlardaki hükümlere uygun olarak basılması gerekmektedir.
ÜRÜNLERİN BARKODLANMASI
Karekod içeriğinin ilk karakteri her zaman “Grup Ayracı” olacaktır. İçeriğin GS1 uyumlu olduğunu gösteren bu karakter okuyucular tarafından bilgisayar uygulamalarına aktarılmaz.
Barkod Numarası: “01” Uygulama tanımlayıcısı ile birlikte uygulanan 14 basamaklı GTIN eklenir. GTIN, karekod içinde 2 basamaklı uygulama tanımlayıcısı ile birlikte toplam 16 basamak işgal eder.
Seri Numarası: İçeriği üretici tarafından belirlenen, 21 Uygulama tanımlayıcısı ile birlikte uygulanan ve en fazla 20 karakter olabilen, değişken uzunluktaki “Seri Numarası” eklenir. Seri numarası, karekod içinde 2 basamaklı uygulama tanımlayıcısı ile birlikte en fazla 22 karakter işgal eder.
LOT/Batch Numarası: İçeriği üretici tarafından belirlenen, 10 Uygulama tanımlayıcısı ile birlikte uygulanan en fazla 20 karakter olabilen, değişken uzunluktaki LOT/Batch Numarası eklenir. LOT/Batch numarası, karekod içinde 2 basamaklı uygulama tanımlayıcısı ile birlikte en fazla 22 basamak işgal edebilir.
Grup Ayracı: Değişken uzunluktaki Seri Numarasının veya LOT/Batch numarasının bitişini gösteren grup ayracı karakteri eklenir.
Üretim Tarihi: 11 Uygulama tanımlayıcısı ile birlikte uygulanan ve 6 basamaklı üretim tarihi bilgisi eklenir. Üretim tarihi, karekod içinde 2 basamaklı uygulama tanımlayıcısı ile birlikte toplam 8 basamak işgal eder.
Son Kullanma Tarihi: 17 Uygulama tanımlayıcısı ile birlikte uygulanan ve 6 basamaklı son kullanma tarihi bilgisi eklenir. Son kullanma tarihi, karekod içinde 2 basamaklı uygulama tanımlayıcısı ile birlikte toplam 8 basamak işgal eder.
Örnek 1:
Ürün Numarası: 08691234567890
Lot/Batch Numarası: 1234567
Üretim Tarihi: 11 Eylül 2017
Okunabilir format (Human Readable):
(01) 08691234567890 (11)170911(10)1234567
<FNC1>010869123456789011170911101234567
Karekod okutulduğunda görünen bilgi: 010869123456789011170911101234567
Örnek 2:
Ürün Numarası: 08691234567890
Lot/Batch Numarası: 1234567
Seri Numarası: 7654321
Son Kullanma Tarihi: 11 Eylül 2022
Okunabilir format (Human Readable): (01)08691234567890(17)220911(10)1234567(21)7654321
<FNC1>010869123456789017220911101234567<FNC1>217654321
Karekod okutulduğunda görünen bilgi: 010869123456789017220911101234567<GS>217654321
Not: Health Industry Business Communications Council (HIBCC) tarafından yayımlanan kılavuzlar incelenme sürecinde olup bir sonraki aşamada HIBCC ile ilgili karekoda ilişkin duyuru ayrıca yayımlanacaktır.
